Νέα Σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις Μυκοτοξίνες στις Ζωοτροφές

Τι αλλάζει από το 2027 και τι σημαίνει για την εκμετάλλευσή σας

Γιατί εκδόθηκε νέα σύσταση;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τη Σύσταση (ΕΕ) 2026/1801, η οποία αντικαθιστά τις προηγούμενες συστάσεις του 2006 και του 2013 σχετικά με τις ενδεικτικές τιμές (guidance values) για βασικές μυκοτοξίνες στις ζωοτροφές. Οι νέες οδηγίες βασίζονται στα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα της EFSA και αποσκοπούν στην καλύτερη προστασία της υγείας των παραγωγικών ζώων. Οι νέες ενδεικτικές τιμές θα εφαρμόζονται από 1 Ιουλίου 2027, ενώ για ορισμένες πρώτες ύλες (καλαμπόκι, σόργο, σόγια και ηλίανθος) από 1 Οκτωβρίου 2027.

Γιατί κρίθηκε απαραίτητη η αναθεώρηση;

Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) επανεκτίμησε τους κινδύνους που προκαλούν οι κυριότερες μυκοτοξίνες στα ζώα. Νέα επιστημονικά στοιχεία έδειξαν ότι ορισμένα είδη, όπως οι χοίροι, τα πουλερικά, τα άλογα και τα ψάρια, εμφανίζουν αρνητικές επιπτώσεις σε χαμηλότερα επίπεδα έκθεσης από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στην επικαιροποίηση των ενδεικτικών τιμών και των συστάσεων διαχείρισης του κινδύνου.

ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ

1.       Επικαιροποιούνται οι ενδεικτικές τιμές για:

• Δεοξυνιβαλενόλη (DON)

• Ζεαραλενόνη (ZEA)

• Ωχρατοξίνη Α (OTA)

• Τοξίνες T-2 & HT-2

• Φουμονισίνες (B1 + B2)

  
  

2.       Νέες κατηγορίες ζωοτροφών

Οι ενδεικτικές τιμές διαφοροποιούνται πλέον περισσότερο ανάλογα με:

• Το είδος του ζώου,

• Την ηλικία,

• Την κατηγορία της ζωοτροφής,

• Την πρώτη ύλη.

Έτσι, οι οδηγίες αντανακλούν καλύτερα την πραγματική ευαισθησία κάθε ζωικού είδους.

Οι σημαντικότερες αλλαγές

Παλαιότερη προσέγγιση	Νέα προσέγγιση (2026)
Γενικές ενδεικτικές τιμές	Πιο εξειδικευμένες τιμές ανά είδος ζώου και πρώτη ύλη
Περιορισμένη διαφοροποίηση μεταξύ ζωικών ειδών	Μεγαλύτερη προστασία για ευαίσθητα είδη (χοίροι, πουλερικά, άλογα, υδρόβια ζώα κ.ά.)
Έμφαση στις αναλύσεις μεμονωμένων μυκοτοξινών	Σύσταση για ταυτόχρονη ανάλυση όλων των βασικών μυκοτοξινών ώστε να αξιολογείται η συνύπαρξή τους
Περιορισμένες οδηγίες διαχείρισης	Ένταξη των guidance values στα προγράμματα HACCP και μεγαλύτερη έμφαση στη διαχείριση κινδύνου

Τι σημαίνει αυτό για τον κτηνοτρόφο;

Η νέα Σύσταση δεν αποτελεί νέο νομοθετικό όριο, αλλά ένα σημαντικό εργαλείο για την προστασία της υγείας των ζώων.

Στην πράξη σημαίνει ότι:

· Aπαιτείται συχνότερη παρακολούθηση των πρώτων υλών,

· Η ποιότητα της αποθήκευσης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία,

· Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των αναλύσεων πρέπει να γίνεται λαμβάνοντας υπόψη το είδος και την ηλικία των ζώων,

· Οταν οι ενδεικτικές τιμές υπερβαίνονται, πρέπει να πραγματοποιείται αξιολόγηση κινδύνου και να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα πριν η ζωοτροφή χρησιμοποιηθεί ή διατεθεί στην αγορά.

Οι μυκοτοξίνες κοστίζουν περισσότερο απ' όσο φαίνεται

Ακόμη και όταν δεν παρατηρούνται εμφανή κλινικά συμπτώματα, οι μυκοτοξίνες μπορούν να προκαλέσουν:

• μειωμένη κατανάλωση τροφής,

• χαμηλότερη ημερήσια ανάπτυξη,

• χειρότερο δείκτη μετατρεψιμότητας,

• μειωμένη γαλακτοπαραγωγή ή ωοπαραγωγή,

• αναπαραγωγικά προβλήματα,

• εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος,

• μειωμένη ανταπόκριση στους εμβολιασμούς,

• αυξημένη ευαισθησία σε λοιμώξεις.

Βασικά μηνύματα

· Η πρόληψη παραμένει η καλύτερη στρατηγική.

· Οι αναλύσεις ζωοτροφών αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

· Η σωστή αποθήκευση των πρώτων υλών μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης μυκήτων.

· Η αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο τη συγκέντρωση όσο και τη συνδυασμένη παρουσία διαφορετικών μυκοτοξινών.

Συμπέρασμα

Η νέα Σύσταση (ΕΕ) 2026/1801 δεν περιορίζεται στην αναθεώρηση αριθμητικών τιμών. Εισάγει μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη διαχείριση των μυκοτοξινών στις ζωοτροφές, με έμφαση στην πρόληψη, την αξιολόγηση του κινδύνου και τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων στην αλυσίδα παραγωγής.

Η έγκαιρη παρακολούθηση της ποιότητας των ζωοτροφών αποτελεί βασική επένδυση για την υγεία των ζώων, τη διατήρηση της παραγωγικότητας και τη βιωσιμότητα κάθε κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης.

Για περισσότερες πληροφορίες και εξατομικευμένη αξιολόγηση του προγράμματος διατροφής σας, επικοινωνήστε με την ομάδα της VTN.